روغن الکتروموتور چیست؟

روغن الکتروموتور نوعی روان کننده برای موتورهای الکتریکی است که برای کاهش ساییدگی و حرارت در بخش های مکانیکی الکتروموتور مورد استفاده قرار می گیرد. این روغن ها از ترکیب روغن پایه با مواد افزودنی خاص طراحی می گردند تا در شرایط کاری مختلف از یاتاقان ها و بلبرینگ های الکتروموتورهای خاص و بزرگ محافظت کنند.

برای روغن کاری و انتخاب روغن مناسب الکتروموتور، باید نوع بلبرینگ یا یاتاقان موتور را در نظر بگیرید؛ برای همه موتورهای الکتریکی، از روغن صنعتی استفاده نمی شود. سرعت موتور، توان و اندازه موتور و شرایط کاری و محیطی بر روی انتخاب روغن تاثیر می گذارد.

روغن الکتروموتور چیست و در کجا کاربرد دارد؟

روغن الکتروموتور برای خنک کاری، کاهش اصطکاک و جلوگیری از سایش قطعات موتور الکتریکی استفاده می شود. معمولا برای روانکاری بلبرینگ های الکتروموتورهای معمولی از روغن استفاده نمی کنند؛ زیرا با گریس دائمی آب بندی شده اند. در صورت استفاده از روغن در این مدل موتورها، روغن وارد سیم پیچ ها شده و بلبرینگ آسیب می بیند.

برخی کاربردهای روغن الکتروموتور در تجهیزات مختلف، عبارتند از:

بلبرینگ ها و یاتاقان های روغنی
گیربکس‌ متصل به الکتروموتور
الکتروموتورهای صنعتی
موتورهای الکتریکی خاص با طراحی های ویژه

انتخاب روغن مخصوص الکتروموتور

روغن مخصوص الکتروموتور را بر حسب سرعت دوران، دما کاری، نوع یاتاقان و توصیه سازنده الکتروموتور انتخاب کنید. برخی الکتروموتورها به جای روغن با گریس روانکاری می شوند. بنابر این برای انتخاب روغن مناسب برای الکتروموتور بایستی یاتاقان الکتروموتور برای روغن کاری طراحی شده باشد.

برخی عوامل موثر بر انتخاب روغن مخصوص الکتروموتور برای یاتاقان های روغنی، عبارتند از:

ویسکوزیته روغن: ویسکوزیته را بر اساس سرعت، دما و بار انتخاب نمایید. انتخاب ویسکوزیته اشتباه باعث افزایش اصطکاک و دما می شود.
نوع یاتاقان: گرید یا درجه گرانروی روغن الکتروموتور را بر حسب نوع، سرعت و دما یاتاقان های لغزشی/ بوشی و یا یاتاقان های اویل رینگ انتخاب کنید.
سرعت چرخش موتور: برای سرعت های 1000 RPM از روغن ویسکوزیته بالاتر، سرعت 1000 الی 1800 RPM از روغن ویسکوزیته متوسط، سرعت 1800 الی 3600 RPM از روغن ویسکوزیته نسبتاً رقیق و سرعت های بالاتر از روغن مخصوص الکتروموتور خیلی رقیق یا ویسکوزیته پایین تر استفاده نمایید.
دمای کارکرد: دمای کاری بر ویسکوزیته و اکسیداسیون روغن تاثیر می گذارد. بنابر این برای دماهای بالاتر از روغن پایه و افزودنی مناسب دمای بالا استفاده کنید.
بار و فشار وارده: برای بار کم از روغن های ویسکوزیته پایین تر و بار و فشار بالا از روغن ویسکوزیته بالاتر استفاده نمایید. همچنین برای موتورهایی با بار محوری بسیار زیاد و ضربه ای، بایستی از روغن های EP استفاده شود.
شرایط محیط: برای انتخاب روغن به دمای محیط، رطوبت و آب، گرد و غبار، محیط های دریایی (آب شور)، محیط های انفجاری و… توجه کنید.
جنس یاتاقان: روغن با جنس یاتاقان و سایر متریال ها سازگار باشد.

روغن گیربکس الکتروموتور

روغن گیربکس الکتروموتور برای روانکاری چرخ دنده ها در گیربکس موتورها است. برای انتخاب روغن گیربکس متصل به الکتروموتور، به نوع گیربکس (حلزونی، هلیکال و…)، توان و دور موتور، بار و دمای کاری توجه فرمایید. قابل ذکر است که روغن گیربکس همان روغن الکتروموتور نیست؛ یعنی برای انتخاب نوع روغن و گرید مناسب، باید نوع گیربکس الکتروموتور را در نظر بگیرید.

روغن گیربکس الکتروموتور برای جلوگیری از افزایش صدا و لرزش هنگام کارکرد و محافظت از زنگ زدگی، سایش و حرارت داخل گیربکس می باشد. این نوع روغن ها با استانداردها مناسب و گریدهای مختلف ISO VG ارائه می شوند.

روغن کاری الکتروموتور

برای روغن کاری الکتروموتور به نوع یاتاقان و ساختمان موتور توجه فرمایید. همه الکتروموتورها برای روانکاری با روغن طراحی نشده اند. برای مثال، یاتاقان های بلبرینگی آب بندی شده برخی الکتروموتورها، نیاز به روانکاری ندارند و گریس یا روغن درون آن ها به صورت مادام العمر هستند.

مراحل روغن کاری الکتروموتور در یاتاقان های روغنی، عبارتند از:

موتور را خاموش و بدون برق باشد.
پیچ روغن خور یا درپوش را پیدا کنید.
اطراف محل روغن خور را تمیز کنید تا روغن الکتروموتور وارد یاتاقان نشود.
از روغن مناسب توصیه سازنده، برای یاتاقان های موتور الکتریکی استفاده کنید.
حجم و مقدار مناسب را وارد یاتاقان نموده تا از افزایش دما، نشت روغن و خرابی یاتاقان جلوگیری شود.
قبل از راه اندازی، روغن اضافی را از اطراف آن پاک کنید.
موتور را روشن کرده و صدا و لرزش را بررسی نمایید.