روغن پایه چیست

روغن پایه چیست؟ این ماده نوعی روغن خام است و به عنوان پایه اصلی تولید انواع روانکارهای صنعتی به کار می رود. 70 الی 95 درصد روان کننده ها، از روغن پایه تشکیل شده اند. روغن های پایه شامل روغن معدنی، روغن نیمه سنتتیک و روغن تمام سنتتیک می شوند. این روغن ها به تنهایی کارایی ندارند و برای بهبود عملکرد و خواص روانکاری، مواد افزودنی را به آن می افزایند.

روغن پایه از مهمترین مواد تشکیل دهنده روانکارها است که از پالایش نفت خام (معدنی)، مواد شیمیایی خاص (مصنوعی) و یا ترکیب این دو (نیمه مصنوعی) به دست می آید.

روغن پایه چیست و چه کاربردی دارد؟

روغن پایه چیست و در کجا کاربرد دارد؟ روغن پایه بخش اعظمی از حجم کل محصول نهایی را شامل می شود که ترکیب آن با مواد دیگر، باعث تولید روان کننده های مختلف نظیر روغن صنعتی یا گریس صنعتی خاص با خواص و ویژگی های جدید می گردد تا برای کاربردهای عمومی و صنعتی مورد استفاده قرار گیرد.

برای این که تفاوت گریس و روغن را بدانید باید بگوییم که با مخلوط روغن پایه و مواد افزودنی، روغن صنعتی تولید می شود. همچنین ترکیب روغن پایه، غلیظ کننده صابون یا غیر صابون و مواد افزودنی، گریس صنعتی تولید می گردد.

انتقال حرارت، انتقال آلودگی‌ و ذرات به فیلتر، کاهش اصطکاک و سایش، افزایش طول عمر قطعات، مقاومت مکانیکی، حرارتی و اکسیداسیون، چند مورد از مهمترین کاربرد روغن پایه در روغن و گریس صنعتی می باشد.

طبقه بندی روغن های پایه

طبقه بندی روغن های پایه از 5 گروه اصلی تشکیل می شوند که عبارتند از:

طبقه بندی روغن های پایه در شناخت و انتخاب روغن مناسب به شما کمک می کند. مثلا، گروه II ،I و III از روغن معدنی، IV روغن سنتزی و V برای تمامی روغن های پایه استفاده می شود. کاربرد روغن پایه در گروه های مختلف یکسان نیست.

روغن پایه سپاهان

روغن پایه سپاهان از از فرایند استخراج با حلال و موم گیری تولید می شود تا برای طیف وسیعی از روانکارها نظیر روغن موتور دیزلی، روغن کمپرسور، گریس های لیتیوم، آلومینیوم و… استفاده گردد.

انواع روغن پایه سپاهان، عبارتند از:

• روغن پایه soc4 سپاهان: گروه III
• روغن پایه sn150: گروه I
• روغن پایه sn500 سپاهان: گروه I
• روغن پایه sn500 HIGH VI: گروه I
• روغن پایه sn600 LOW VI: گروه I
• روغن پایه sn600 HIGH VI: گروه I

انواع روغن پایه

روغن پایه چیست چه انواعی دارد؟ انواع روغن پایه شامل روغن های گیاهی، معدنی، نیمه سنتتیک و تمام سنتتیک می شود که کارایی و فرومولاسیون هر یک متفاوت است:

• روغن گیاهی: این روغن های غیر سمی از گیاهان تولید شده که با محیط زیست سازگار است. (مثل روغن استر طبیعی و روغن کلزا)
• روغن معدنی یا روغن مینرال: این نوع روغن ها بیشترین استفاده را در صنعت دارند، ولی دارای ناخالصی هایی هستند که بایستی فرایند تصفیه بر روی آن ها اعمال گردد تا در روانکاری تاثیر بهتری بگذارند.
• روغن سنتزی یا روغن مصنوعی: این مدل روغن های پایه معمولاً از باقی روغن ها گرانتر هستند، ولی هنگام استفاده، هزینه های عملیاتی را پایین می آورند. این نوع روغن ها در حرارت های خیلی بالا یا خیلی پایین کارایی دارند.
• روغن نیمه سنتزی یا نیمه مصنوعی: این روغن ها از ترکیب روغن مینرال و روغن تمام سنتتیک طراحی شده اند که از ترکیبی از مزایای این دو روغن را دارند.

هر یک از انواع روغن پایه، حال معدنی یا مصنوعی بایستی به گونه ای طراحی شوند که دارای 6 ویژگی زیر باشند:

1. یک روغن پایه مناسب دارای پایداری حرارتی، فیزیکی شیمیایی در شرایط دما و فشار بالا است.
2. خواص خنثی سازی مناسب در مواد شیمیایی و تجهیزات مختلف داشته باشد.
3. هنگام تولید یک روانکار باید مواد افزاینده به راحتی در آن جذب و پخش گردد.
4. غیر قابل حل شدن با آب باشد تا در محیط های دارای رطوبت دوام بیاورد.
5. در برابر اکسیداسیون و پلیمریزاسیون مقاوم بماند.
6. در دماهای پایین و یا سرما دوام پذیری خوبی داشته باشد.

روغن معدنی (مینرال)

روغن معدنی از صنایع نفتی تولید شده و نفت خام دارای ترکیباتی چون گوگرد، نفتنیک، هیدروکربن پارافینیک و غیره می باشد. این ترکیبات روی خواص روغن تاثیر گذار هستند؛ زیرا روغن پایه نفتی هم این ترکیبات را دارند. سطح گوگرد، اشباع و شاخص ویسکوزیته در روغن های پایه بر اساس نوع شان فرق می کنند. در زیر توضیحاتی در این باره داده ایم:

• منظور از سطح اشباع روغن پایه، مولکول های هستند که در طول فرایند پالایش، باعث مقاومت در برابر اکسیداسیون و شکست می شود.
• گوگرد را می توان به عنوان عنصر معدنی طبیعی در نفت خام بدانیم که دارای جنبه های مثبت چون آنتی اکسیدان و منفی عملکرد مضر هستند. با این حال هر چه میزان گوگرد کمتر باشد، خوردگی و اکسیداسیون کمتر می گردد.
• شاخص ویسکوزیته با توجه به دما روغن مشخص می شود؛ یعنی در صورت کاهش دما در روغن، ویسکوزیته بالا می رود و بالعکس.

گوگرد، نیتروژن، فسفر و سایر عناصر دیگر جزء ناخالصی های روغن پایه معدنی به حساب می آیند. در صورت از بین نرفتن این ناخالصی ها، باعث تشکیل رسوب، لجن و هر نوع آلودگی های دیگر می شوند. قیمت روغن های معدنی بسیار پایین تر از روغن های مصنوعی است و دسترسی به آن نیز بیشتر می باشد.

روغن پایه معدنی نسبت به تغییرات دمایی حساس است و نقطه اشتعال کمتری دارد؛ یعنی با از دست دادن گرانروی در دمای بالا به راحتی می سوزد. روغن معدنی دارای دو دسته روغن نفتنیک و روغن پارافینیک است که شرایط کارکرد و کیفیت هر کدام متفاوت می باشد.

• نقطه ریزش: از 6- تا 60- درجه سانتی گراد
• شاخص ویسکوزیته: تا 120 درجه یا VI

روغن موتور معدنی