تفاوت روغن موتور و روغن گیربکس

تفاوت روغن موتور و روغن گیربکس چیست؟ این روغن ها از نظر ویسکوزیته (غلظت)، رنگ، بو، محل روانکاری و… با یکدیگر تفاوت دارند. برای مثال، روغن موتور نسبت به روغن گیربکس رقیق تر است؛ چرا که روغن موتور باید جریان پذیری سریع تری هنگام استارت زدن در شرایط سرد داشته باشد و روغن گیربکس نیز فشار بیشتری بین دنده ها تحمل کند.

این دو روغن از نظر رنگ روغن با یکدیگر متفاوت اند. مثلا، روغن های موتور معمولا قهوه ای روشن و روغن گیربکس اتومات تیره و قرمز هستند. همچنین روغن موتور عموماً بین 4 الی 6 هزار کیلومتر و روغن گیربکس دستی بین 50 الی 80 هزار کیلومتر تعویض می گردد.

روغن موتور (نظیر 10w40 ،5w30) و روغن گیربکس (نظیر 80w140 ،75w90)، اعداد بزرگ در روغن گیربکس به معنای غلظت بالا و مقاومت دما و فشار بیشتر نسبت به روغن موتور می باشد که این مورد هم از دیگر تفاوت روغن موتور و روغن گیربکس است.

بررسی جامع تفاوت روغن موتور و روغن گیربکس در خودرو

نوع عملکرد روغن ها در تجهیزات مختلف، مهم ترین تفاوت روغن موتور و روغن گیربکس می باشد؛ یعنی برای روانکاری و انتقال قدرت در تجهیزات متحرک و پر فشار چرخ دنده ها و یاتاقان ها در گیربکس، از روغن گیربکس و برای روانکاری و کاهش سایش و دما قطعات داخل موتور نظیر پیستون و میل لنگ و… از روغن موتور استفاده می شود. روغن موتور و روغن گیربکس، دو نوع روغن روان کننده مختلف هستند که نمی توان به عنوان جایگزین یکدیگر استفاده کرد.

یکی از راه های سرویس و نگهداری ماشین، استفاده از روان کننده ها است. ماشین از بخش های مختلفی (نظیر جعبه دنده و موتور) طراحی شده که هر کدام به روغن صنعتی مناسب نیاز دارد. با دانستن فرق روغن موتور و گیربکس، می توانید روغن مناسب موتور و گیربکس را تشخیص دهید. استفاده از روغن نامناسب به موتور و گیربکس آسیب می رساند.

برای مثال، روغن موتور برای روانکاری و خنک کاری قطعات متحرک داخل موتور استفاده می شود و روغن گیربکس برای روانکاری و کاهش سایش اجزای داخلی گیربکس و چرخ دنده می باشد.

جدول فرق بین روغن موتور و روغن گیربکس

اساسی ترین فرق بین روغن موتور و روغن گیربکس این است که روغن موتور به طور مرتب، طبق برنامه و در فواصل زمان کم تعویض می شود، ولی تعداد دفعات روانکاری گیربکس به اندازه روغن موتور نیست و در اثر نشت و کثیفی تعویض می گردد.

روغن موتور و روغن گیربکس (واسکازین)، هر دو برای وسایل نقلیه استفاده می شوند، ولی کاربرد و خواص متفاوتی از یکدیگر دارند که در جدول زیر، فرق بین روغن موتور و روغن گیربکس را متوجه می شوید.

تفاوت روغن موتور و روغن گیربکس	روغن موتور	روغن واسکازین (گیربکس خودرو)
کاربرد	اجزای متحرک داخل موتور را خنک کرده و باعث دفع آلاینده ها می شود.	دنده و یاتاقان ها در گیربکس یا جعبه دنده روانکاری کرده و ساییدگی در هنگام تعویض دنده را تا حد زیادی کاهش می دهد.
گرانروی	گرانروی یا میزان غلظت روغن، با توجه به نوع موتور و آب و هوا انتخاب می گردد. رقیق بودن روغن موتور باعث جریان پذیری بهتر روغن در هنگام استارت زدن ماشین می شود و رقیق بودن آن در دما بالا از موتور محافظت می کند.	این روغن ها معمولا از روغن موتور غلیظ تر هستند؛ زیرا گیربکس نوسانات دمایی شدید را تجربه نمی کند.
افزودنی	از مواد ضد سایش، شوینده، تمیز کننده جهت روانکاری و پاکسازی موتور ماشین استفاده می شود.	از مواد بهبود دنده مقاومت در برابر فشار شدید بین دنده ها و مواد ضد کف برای جلوگیری از تشکیل حباب هوا استفاده می شود.

انتخاب روغن موتور و روغن گیربکس

روغن موتور و روغن گیربکس از مهم ترین روانکارها در ماشین ها هستند و از نظر گرانروی، زمان تعویض، کاربرد و… با یکدیگر تفاوت دارند که بایستی در انتخاب آن ها دقت کنید. دفترچه راهنمای خودرو، در انتخاب روغن مناسب ماشین تاثیر زیادی می گذارد که با بررسی آن، می توانید بهترین گزینه را خریداری نمایید.

برای انتخاب روغن مناسب خودرو به موارد زیر توجه کنید:

• مدل ماشین: برخی از روغن ها به سن و مدل ماشین بستگی دارد.
• شرایط محیطی: برای محافظت از خودرو از روغن مناسب با شرایط آب و هوایی آن منطقه استفاده کنید.
• نوع رانندگی: نوع رانندگی در شهر که دارای ترافیک های سنگین است، با نوع رانندگی در بزرگراه ها فرق می کند. پس از روغن متناسب با نوع رانندگی تان استفاده نمایید.
• برند: برندهای معتبر و شناخته شده روغن از کیفیت بالایی برخوردارند و از تجهیزات شما به خوبی محافظت می کنند.
• ویسکوزیته: میزان غلظت روغن صنعتی را مطابق با دما یا فشاری که ماشین شما ایجاد می کند، انتخاب نمایید.

انواع روغن موتور

انواع روغن موتور در دسته بندی های مختلف ارائه می شوند که برای روانکاری و خنک کردن قطعات موتور کاربرد دارند. روغن موتور به عنوان یک روانکار چند منظوره برای موتور می باشد که طیف دمایی وسیعی را مدیریت می کند. در زیر چند نوع مهم از این روغن موتورها را نام برده ایم که باعث کنترل گرمای ناشی از اصطکاک، کاهش اصطکاک بین اجزای موتور و جلوگیری از خوردگی و زنگ زدگی فلزات می شود.

• روغن موتور دیزلی: این نوع روان کننده ها برای طیف دمایی وسیع در تجهیزات دیزلی سبک و سنگین (ماشین آلات کشاورزی و راه سازی) به کار می رود.
• روغن موتور بنزینی: برای کاهش مصرف سوخت و بهبود راندمان سوخت در خودروهای بنزینی از این روغن موتور استفاده نمایید.
• روغن موتور دوگانه سوز: برای محافظت از ساییدگی، خوردگی و تشکیل رسوبات در موتورهای گازسوز و دوگانه سوز از روغن موتورهای مخصوص استفاده می کنند.
• روغن موتور دریایی: برای بهبود عملکرد تجهیزات دریایی که در معرض آب و رطوبت قرار دارند، از این روغن موتور استفاده می شود.

بسته به نوع موتور، سوخت، سن خودرو، میزان کارکرد و شرایط رانندگی، می توانید از انواع روغن موتور برای وسیله نقلیه استفاده کنید. بررسی دفترچه راهنمای خودرو، شما را در انتخاب روغن موتور مناسب راهنمایی می کند. یکی از نکات مهم در مورد این روغن ها این است که از مخلوط آن با سایر برندها و مدل های روغن موتور خودداری شود.

انواع روغن گیربکس

آیا روغن ریزی بین گیربکس و موتور طبیعی است؟ خیر، نشتی یا روغن ریزی می تواند دلایلی از جمله آسیب دیدگی یا خرابی کاسه نمد، واشر و سایر قطعات باشد که قبل از تعویض روغن خودرو، باید از سالم بودن قطعات خودرو مطمئن شوید. اگر علت دقیق نشتی را تشخیص نمی دهید، برای انجام تعمیرات و نصب درست به تعمیرگاه های تخصصی مراجعه کنید.

برای پیشگیری از روغن ریزی بین گیربکس و موتور به موارد زیر توجه فرمایید:

• فرسودگی لوله های انتقال روغن را بررسی کنید تا ترک خوردگی نداشته باشد.
• هنگام تعویض روغن، فیلتر روغن را نیز تعویض نمایید و همینطور پیچ تخلیه گیربکس را سفت کنید.
• قطعات آسیب دیده نظیر واشرها و کاسه نمدها، بلبرینگ‌ها و شیر برقی را بررسی نموده و در صورت نیاز، تعویض نمایید.

لازم به ذکر است که یک تفاوت روغن موتور و روغن گیربکس، در کاهش سطح روغن است؛ یعنی روغن های گیربکس تبخیر نمی شود و اگر سطح روغن گیربکس شما کاهش یافته، به دلیل روغن ریزی است، ولی روغن موتور به این شکل نیست. راه های تشخیص روغن ریزی بین گیربکس و موتور عبارتند از:

• داغ شدن بیش از حد گیربکس
• مشاهده لکه روغن در اتصال گیربکس و موتور
• کاهش سطح روغن
• لرزش در گیربکس
• بوی روغن سوخته در اطراف موتور یا داخل کابین

ریختن روغن موتور در گیربکس

ریختن روغن موتور در گیربکس چه تاثیری بر روی عملکرد ماشین دارد؟ تا به این جا فرق روغن موتور و گیربکس را دانستیم و از همین رو استفاده از روغن موتور در گیربکس های دستی یا اتومات خودرو را توصیه نمی کنیم؛ چرا که ویسکوزیته و افزودنی های به کار رفته در آن ها متفاوت هستند و انتخاب اشتباه خسارت جدی به خودرو وارد می کند.

روغن موتور یکی از روان کننده های مناسب برای کنترل دما بالا قطعات است و روغن گیربکس هم معمولا برای کنترل فشار چرخ دنده ها می باشد. در صورتی که روغن اشتباهی را در گیربکس ریخته اید، خودرو را روشن نکنید و سریعا آن را تخلیه و شستشو دهید. ترکیبات شیمیایی متفاوت روغن موتور، برای گیربکس مناسب نیست.

روغن موتور معمولا روغن سبکی است که برای تحمل حرارت و آلاینده ها به کار می رود و نیازی به تحمل فشار بالا نمی باشد و ریختن روغن موتور در گیربکس باعث لغزش دنده ها، سایش، افزایش صدا، دما و نهایتاً خرابی کامل گیربکس می شود.